नवीनआजची कथा: आजचे राशीभविष्य, 20 नोव्हेंबर 2026 →गुरुशक्तीचे वचन →
GURUSHAKTINAAM · DAAN · SEVAकथाविचारासेवा आणि किंमती
Englishहिंदीবাংলাमराठीతెలుగుதமிழ்
My गुरुशक्ती

देवघर

उपासनेसाठी ईशान्य हे पारंपरिक स्थान का आहे, प्रार्थना करताना कोणत्या दिशेला तोंड करावे, आणि छोट्या फ्लॅटमध्येही देव्हारा कसा मांडावा.

घराची ईशान्य दिशा म्हणजे ईशान्य कोन, ईशानाचा कोपरा. हे जल, पहाटेचा प्रकाश आणि वास्तुपुरुषाच्या मस्तकाचे क्षेत्र आहे. म्हणूनच वास्तू ते देवघर किंवा घरातील देव्हाऱ्यासाठी राखून ठेवते. पूर्वेकडून येणारा सकाळचा प्रकाश नैसर्गिकरीत्या या कोपऱ्यावर पडतो.

देवघर कुठे असावे

ईशान्य सर्वोत्तम, आणि पूर्व किंवा उत्तरही चांगल्या. छोट्या फ्लॅटमध्ये दिवाणखान्याच्या ईशान्येतील एक स्वच्छ कप्पा किंवा कपाट उत्तम काम करते.

दक्षिण, जिन्याखालची जागा, आणि शौचालयाशी सामायिक असलेली कोणतीही भिंत टाळा. शक्य असेल तर शयनकक्षही टाळा. शयनकक्ष हीच एकमेव जागा असेल, तर अनेक कुटुंबे त्याचा ईशान्य कोपरा वापरतात. रात्री ते देव्हारा पडद्याने किंवा दारांनी बंद करतात.

कोणत्या दिशेला तोंड करावे

प्रार्थना करणाऱ्या व्यक्तीने पूर्व किंवा उत्तरेकडे तोंड करावे. म्हणजे देवता सहसा पश्चिम किंवा दक्षिणेकडे तोंड करून, पूर्व किंवा उत्तर भिंतीवर ठेवलेल्या असतात. काही परंपरा त्याऐवजी देवतेचे तोंड पूर्वेकडे असणे पसंत करतात. तुमच्या कुटुंबाची रीत असेल तर तिचे पालन करा.

करा आणि करू नका

  • मूर्ती भिंतीपासून थोड्या दूर ठेवा, म्हणजे त्यांच्याभोवती हवा खेळती राहील. घरातील मूर्ती लहान ठेवा; अनेक परंपरा म्हणतात की मोठ्या मूर्ती मंदिरांतच शोभतात.
  • दिवा देव्हाऱ्याच्या आग्नेय भागात, म्हणजे अग्नीच्या बाजूला ठेवा. कलशासारखे पाणी ईशान्य बाजूला ठेवा.
  • भंगलेल्या मूर्ती किंवा फाटलेली चित्रे ठेवू नका; त्यांचे आदराने विसर्जन करा किंवा त्या देऊन टाका. देवघराचा कप्पा साठवण, बिले किंवा औषधांसाठी वापरू नका.
  • दिवंगत कुटुंबीयांचे फोटो देव्हाऱ्यात ठेवू नका. ते सहसा दक्षिण किंवा पश्चिम भिंतीवर ठेवले जातात.

रंग आणि निगा

देवघराला फिके रंग शोभतात: पांढरा, क्रीम, फिका पिवळा किंवा फिका निळा. पांढऱ्या संगमरवराचा किंवा लाकडाचा पाया पारंपरिक आहे. पूजा छोटी असली तरी जागा रोज स्वच्छ करा. तुमच्या रीतीनुसार पहाटे किंवा संध्याकाळी दिवा लावा. देव्हाऱ्याच्या आकारापेक्षा नियमित निगा आणि शांत मन कितीतरी अधिक महत्त्वाचे आहे.

कुटुंबे, संप्रदाय आणि प्रदेशांनुसार प्रथा वेगवेगळ्या असतात. शंका असेल तेव्हा तुमच्या कुलपुरोहितांचे मार्गदर्शन सर्वांत आधी.

लक्षात ठेवा

  • ईशान्य, म्हणजे ईशानाचा कोपरा, उपासनेचे पारंपरिक स्थान आहे; पूर्व आणि उत्तरही चांगल्या.
  • कुटुंबाची रीत वेगळी नसेल तर प्रार्थना करताना पूर्व किंवा उत्तरेकडे तोंड करा.
  • मूर्ती लहान आणि स्वच्छ ठेवा, शौचालय, जिने आणि पसाऱ्यापासून दूर.

छोटी प्रश्नमंजूषा

प्रत्येक प्रश्नासाठी एक उत्तर निवडा.

  1. देवघरासाठी पारंपरिकरीत्या कोणता कोपरा राखून ठेवला जातो?
  2. सामान्य वास्तू सल्ल्यानुसार प्रार्थना करताना कोणत्या दिशेला तोंड करावे?
  3. देवघरासाठी वास्तूतील ‘करू नका’ कोणते?

आता वापरून पाहा

हे पाठ चिंतन आणि आत्मपरिचयासाठी पारंपरिक ज्ञान शिकवतात. ज्योतिष, टॅरो आणि अंकशास्त्र हे वैद्यकीय, कायदेशीर किंवा आर्थिक सल्ल्याला पर्याय नाहीत.

सेवा आणि किंमती पाहा →